عصمت کتاب مقدس (۱)

«عصمت حرف به حرف متون كتاب مقدس» از جمله اعتقادات مهم و اساسي جنبش مسيحيان بنيادگراي آمريكايي است. آنها معتقدند: كتاب مقدس (عهد قديم و عهد جديد) كلام خداوند است كه از هر عيب و نقصي به‏دور است و به هيچ‏وجه تحريف يا نقد نشده است. اين كتاب يكي از منابع عظيمي است كه فرد را در تمام جنبه‏هاي زندگي‏اش ياري مي‏كند. به اين دليل است كه تفسير حرف به حرف متون كتاب مقدس را بر خود لازم دانسته و اجازه نمي‏دهند كسي آنها را تأويل كند.

دكتر محمد عمّاره در كتاب خود به نام الأصولية بين الغرب و الإسلام مي‏نويسد:
نگرش فكري تفسير حرف به حرف انجيل و هر متن ديني به ارث گذاشته شده، عامل تشخيص اين جنبش بنيادگرا از ديگر جنبشها است. عدم پذيرش تأويلات گوناگون براي هر قسمتي از متون ـ اگر چه همانگونه كه اكنون مرسوم است، آنان به عنوان موسيقيهاي روحاني و اسرار صوفي‏گري تعبير شده باشند ـ و از سرگيري بررسيها و مطالعات نقادانه‏اي كه بر انجيل و كتاب مقدس نگاشته شده است از ديگر مشخصه‏هاي اين جنبش است1.

مسيحيان بنيادگرا اين متون را مقدس دانسته و آنها را داراي قدرت برتر مي‏دانند، مطلبي را كه به آن يقين داشته امّا مخالف متون كتاب مقدس است، نپذيرفته و ردّ مي‏كنند. در اين رابطه دكتر عبداللَّه بركات در كتاب خود به نام مفهوم الأصولية الإسلامية عند الغربيين مي‏نويسد:
مسيحيان بنيادگرا متون انجيل را داراي قدرتي برتر مي‏دانند و به عصمت حرف به حرف كتاب مقدس معتقدند... هر آنچه را كه مخالف اين متون باشد ـ اگر چه كه واقعيت داشته باشد و براي آنها ايجاد علم و يقين كند ـ رد مي‏كنند.2

اين اعتقادات با ظهور مذهب كاتوليك و سيطره‏اش بر عقل اروپايي ـ كه به تبع آن حق فهم، تفسير و تأويل كتاب مقدس منحصر به كشيشهاي كليسا شد ـ به‏وجود آمد. در اين زمان است كه جنبش اصلاحي پروتستان با اين حركت به مقابله برمي‏خيزد. ايجاد حق قرائت و تفسير كتاب مقدس براي هر مؤمني از مهم‏ترين اصول آنان در اين تقابل بود. به اين معني كه:
حق هر فردي است كه متون كتاب مقدس را بدون هيچ وسيله‏اي يا حتي وساطت كشيشي بخواند و بفهمد. از لحاظ ديني و اخلاقي قرائت، تفسير و تأويل كتاب مقدس به هر صورتي كه باشد جايز است. اگر چه كه عقلها به حسب درجه فهم متون و درك آنها مختلف باشند، پس هيچ قيد و بندي بر آزادي فرد در قرائت و فهم كتاب مقدس نيست و هر فردي دنبال چيزي است كه عقلش به او دستور مي‏دهد.3

اين بدان معناست كه جنبش اصلاح انجيلي پروتستان و چيزي كه«مارتين لوتر» و پيروانش به آن پرداخته بودند، كشيشهاي مخصوصي را كه واسطه عبادت هر فرد با خدا مي‏شدند انكار كرد و اين امر منجر به امكان اتصال و ايجاد ارتباط با خداوند بدون هيچ واسطه‏اي گرديد. به همين دليل بنيادگراياني همچون دكتر عماره مي‏گويند:
ادعا مي‏كنند به‏طور مستقيم از خداوند باخبر مي‏شوند.4

دكتر فايز فارس در كتابش به نام أضواء علي الإصلاح الإنجيلي، اين نگرش را چنين تبيين مي‏كند.
اين مطلب از ميان اصول والايي بود كه مارتين لوتر و پس از آن، رهبران جنبش اصلاح انجيلي به آن معتقد بودند: حق هر مؤمني است كه بدون واسطه با خدايش ارتباط برقرار كند، مسيح(ع) تمام مؤمنان را پادشاه و كشيشي براي خداوند قرار داد، هر كسي كه توبه صادقانه‏اي كند و در درگاه خداوندي به گناهانش اعتراف كند، خداوند او را خواهد بخشيد بدون اينكه نيازي به واسطه‏اي از جنس بشر داشته باشد، براي هر انساني دستيابي به رحمت خداوندي توسط تنها واسطه و شفيع يعني يسوع مسيح امكان خواهد داشت... و برترين راه براي اتصال به خدا نماز و رسيدن شخصي به اوست.5

اين آزادي در فهم متون منجر به ترك و انكار روشهاي تفسيري سنتي كه مذهب كاتوليك به آنها معتقد بود گرديد.
فهم شخصي متون و تفسير معاني آن به صورت روان و بدون واسطه، بي هيچ قيد و بندي و يا تأويلي از طرف كشيشها در مذهب پروتستان شايع شد،«فهنري فنش» در كتاب خود به نام البعث العالمي العظيم در سال 1621 ميلادي تفسيرهاي دروغين قديس آگوستين را به شكل قاطعانه‏اي رد كرد، وي بر فهم ظاهري متون اصرار داشت، به همين دليل است كه به نظر او اسراييل جديد به معناي«كنيسه خداوند» نيست، بلكه همان اسراييلي است كه از صلب يعقوب به‏وجود آمده است. وي مي‏گويد: واژه‏هاي«اسراييل» و«يهود»،«صهيون» و«قدس» در كتاب مقدس به معناي اسراييل روحاني يا كنيسه خداوندي نيست كه مسيحيان يا يهود و يا هر دو، آن را پديد آورده باشند. بلكه اين همان اسراييلي است كه از صلب يعقوب تشكيل شده است، و اين خود دليل بازگشت قبيله‏اي و اجتماعي آنها به سرزمينهاي قديمي‏شان و پيروزي آنها بر دشمنانشان است. تفسيرهايي شبيه به اين جايز نيست.6

از آنچه گفته شد نتيجه مي‏گيريم كه:
1. مسيحيان بنيادگرا معتقد به عصمت خطاناپذيري كتاب مقدس هستند و به اين اعتبار، آن را تنها منبعي مي‏دانند كه مي‏توان در امور زندگي به آن مراجعه كرد. همچنين آن را مقدس شمرده و به هيچ‏كس اجازه نمي‏دهند كه آن را تحريف و يا نقد كند.

2. مسيحيان بنيادگرا معتقدند به ناچار بايد حرف به حرف كتاب مقدس تفسير شده و از هرگونه تأويل اجتناب شود. اين نقطه را، نقطه آغاز پيدايش آرزوهاي بزرگ صهيونيست در بازگشت به فلسطين و تملك آن سرزمين مي‏دانم. به اين دليل كه عصمت حرف به حرف ـ در اعتقادات بنيادگرايان ـ به معناي تأويل متون كتاب مقدس است و اين مطلب منجر به قبول و پذيرش معاني ساده و ظاهري كتاب مقدس ـ كه خواننده با آنها مواجه مي‏گردد ـ مي‏شود. براي مثال منظور از واژه«اسراييل» كه در كتاب مقدس آمده است در يك تفسير حرف به حرف، ساده و ظاهري، همان«اسراييلي» است كه از صلب يعقوب تشكيل شد. در نتيجه اين معنا به ذهن خواننده متبادر مي‏شود كه اسراييل جديد كنوني همان اسراييل قديمي در كتاب مقدس است و اين مطلب دلالت بر حق امت اسراييل براي بازگشت به سرزمين مقدس از نيل تا فرات و پيروزي بر دشمنانشان ـ آنگونه كه در كتاب مقدس آمده است ـ مي‏كند. اما تفسير دروغين، چيزي است كه مذهب كاتوليك بسيار به آن پرداخته است. به عنوان مثال، آنها مي‏گويند كه اسراييل در كتاب مقدس به معناي اسراييل روحاني و معنوي يا كنيسه خداوند است كه مسيحيان يا يهود و يا هر دو با هم آن را تأسيس كرده‏اند.
از اينجاست كه براي ما آشكار مي‏شود كه اعتقاد عصمت حرف به حرف به كتاب مقدس، شيريني‌هاي زيادي را براي صهيونيسم پديد مي‏آورد.

3. مسيحيان بنيادگرا قدرت برتر و تقدسي را كه براي متون انجيلي قائلند به اشخاص نيز سرايت مي‏دهند. آنها ادعا مي‏كنند كه به‏طور مستقيم از خداوند آگاه مي‏شوند. معناي آن اين است كه حتي به عصمت اشخاص نيز معتقدند.


ديدگاه اسلام درباره عصمت كتاب مقدس
كتاب‌هايي كه از طرف خداوند و به وسيله وحي به انبيا(ع) نازل شده است از خطا و اشتباه به دور است؛ چرا كه كلام، كلام خداوند است و در كلام خداوندي خطا، اشتباه و يا تناقضي وجود ندارد، اين كلام انسان‌هاست كه در آن خطا و تناقض ديده مي‏شود.

كتاب‌هايي كه خداوند بزرگ بر رسولانش نازل كرد و محمد(ص) امين مردم را به آن آگاهي داد. قرآن كريم، انجيل، تورات و زبور است، قرآن كريم خبر از تحريف كتاب‌هاي اديان پيشين داده، مي‏فرمايد:
فبما نقضهم ميثاقهم لعنّاهم و جعلنا قلوبهم قاسية يحرّفون الكلم عن مواضعه و نسوا حظّاً ممّا ذكّروا به ولاتزال تطلّع علي خائنة منهم إلاّ قليلاً منهم فاعف عنهم و اصفح إنّ الله يحبّ المحسنين.7

پس به سزاي پيمان شكستنشان لعنتشان كرديم و دلهايشان را سخت گردانديم، به طوري كه كلمات را از مواضع خود تحريف مي‏كنند و بخشي از آنچه را بدان اندرز داده شده بودند به فراموشي سپردند و تو همواره بر خيانتي از آنان آگاه مي‏شوي، مگر شماري اندك از ايشان كه خيانت‏كار نيستند پس از آنان در گذر و چشم‏پوشي كن كه خدا نيكوكاران را دوست مي‏دارد.
برخي از آيات قرآن كريم اهل كتاب را در تمسك به كتاب مقدس مورد نكوهش قرار مي‏دهد:
يا أهل الكتاب لم تلبسون الحقّ بالباطل و تكتمون الحقّ و أنتم تعلمون.8

اي اهل كتاب چرا حق را به باطل درمي‏آميزيد و حقيقت را كتمان مي‏كنيد با اينكه خود مي‏دانيد.
اما چنانكه گفته شد، مسيحيان بنيادگرا معتقد به عصمت كتاب مقدس از خطا و اشتباه‏اند و به هيچ‏كس اجازه نقد يا تحريف آن را نمي‏دهند.
در مقام رد اين نظريه مي‏گوييم: كتابي كه به طريق وحي نازل مي‏شود و ادعاي عصمت آن از خطا و اشتباه مي‏رود بايد داراي دو شرط باشد. دلايل صحت سند كتاب و دلايل صحت متن آن، اين دو شرط هم، جز در قرآن در كتاب ديگري وجود ندارد. پس عصمت كتاب مقدس امري بي‏دليل است. براي اثبات اين ادعا هر كدام از اين دو دليل را به صورت مشروح بيان مي‏كنيم.


1. دلايل صحت سند
اين اولين امري است كه عدم عصمت كتاب مقدس را از خطا و اشتباه ثابت مي‏كند. دكتر عبداللَّه بركات دلايل صحت سند كتابي كه از طرف خداوند وحي شده است را به‏طور اجمال اينگونه بيان مي‏كند:

1. يقين به انتساب كتاب به رسول و دريافت آن از ناحيه خداوند متعال به وسيله وحي؛
2. پذيرش آن توسط همه مردم؛
3. وجود عوامل فراواني بر حفظ آن؛
4. وجود شروط فراوان نقل و تواتر در آن.9

به ترتيب به شرح دلايل بالا مي‏پردازيم:
دليل اول: كتابي كه به رسول خدا نازل مي‏شود ناگزير بايد از ناحيه خداوند به وسيله وحي باشد: اصل در سند كتابي كه از طريق وحي نازل مي‏شود اين است كه رسول خدا آنچه را كه به او وحي مي‏شود به مردمان ابلاغ كند. يعني حضرت موسي(ع) تورات، حضرت عيسي(ع) انجيل و حضرت محمد(ص) قرآن كريم را به مردم ابلاغ كند. اين بدان معني است كه كتاب به يقين بايد از ناحيه خداوند بر رسولش نازل شده باشد. وظيفه رسول هم رساندن پيام خدا است، بدون اينكه چيزي از آن را كم كرده و يا به آن بيفزايد. پس كتاب، تنها وحي صادق از طرف خداست نه الهام و يا رؤيا و يا هر چيز ديگر.

خداوند مي‏فرمايد:
قل إنّما أنا بشر مثلكم يوحي إلي أنّما إلهكم إله واحد فمن كان يرجو لقاء ربّه فليعمل عملاً صالحاً ولا يشرك بعبادة ربّه أحداً.10
بگو: من هم مثل شما بشري هستم ولي به من وحي مي‏شود كه خداي شما خداي يگانه است. پس هر كس به لقاي پروردگار خود اميد دارد بايد به كار شايسته بپردازد و هيچ‏كس را در پرستش پروردگارش شريك نسازد.

و نيز مي‏فرمايد:
يا أيّها الرّسول بلّغ ما أنزل إليك من ربّك وإن لم تفعل فما بلّغت رسالته و الله يعصمك من النّاس إنّ الله لا يهدي القوم الكافرين.11
اي پيامبر! آنچه از جانب پروردگارت به سوي تو نازل شده ابلاغ كن و اگر نگفتي، پيامش را نرساندي و خدا تو را از گزند مردم نگاه دارد، آري، خدا گروه كافران را هدايت نمي‏كند.
و تنها وظيفه رسول رساندن پيام خداوند است.
ما علي الرسول إلاّ البلاغ والله يعلم ما تبدون و ما تكتمون.12

بر پيامبر وظيفه‏اي جز ابلاغ رسالت نيست وخداوند آنچه را آشكار و پوشيده مي‏داريد مي‏داند.
اما يهود و نصارا بنا را بر الهام و رؤيا و سوگندهاي دروغين گذاشته و ادعا مي‏كنند به‏طور مستقيم و بدون واسطه با خداي متعال در ارتباطند. و اين خود يك ادعاي باطل است. حتي برخي از متونشان نيز تحريف، بطلان و دروغين بودن اين ادعا را تأييد مي‏كنند. براي مثال در«سفر ارميا» آمده است:
يهوه چنين مي‏گويد: سخنان پيامبراني را كه براي شما نبوت مي‏كنند گوش ندهيد؛ چرا كه شما را به بطالت تعليم مي‏دهند. آنها از زبان خدا سخن نمي‏گويند، بلكه رؤياي دل خود را بيان مي‏كنند.13

در همين قسمت آمده است:
به همين دليل است كه خداوند مي‏گويد من مخالف پيامبراني هستم كه كلام مرا از يكديگر مي‏دزدند، خداوند مي‏گويد: اينك مخالف پيامبراني هستم كه كلام خود را به كار برده مي‏گويند: او گفته است. خداوند مي‏گويد: هم اكنون من مخالف پيامبراني هستم كه به وسيله خوابهاي دروغين نبوت مي‏كنند، آنها را براي قوم من بيان كرده و باعث گمراهي قوم من مي‏شوند، من آنها را نفرستاده و مأمور نكرده‏ام. سپس خداوند مي‏گويد كه به اين قوم هيچ نفعي نخواهد رسيد.14

«ابو عبيد خزرجي» برخي از تحريفات اناجيل را بيان مي‏كند. وي مي‏گويد:
با اينكه افراد بسياري بعد از حضرت مسيح(ع) به مدت سيصد سال به گمراهي كشيده شدند اما در درك و فهم اين متون دروغين مهارت پيدا كرده بودند و همچنان به انجيل متمسك مي‏شدند، ادعا مي‏كردند كه حضرت مسيح(ع) در ابرهاي آسمان و خوابهاي پريشان، آنها را مورد خطاب قرار مي‏داده و با ايشان صحبت مي‏كرده است. آنها به اين جمله در انجيل استدلال مي‏كنند:«ايمان به عيسي، بعد از او كامل مي‏شود». اما اصل اين جمله چنين است كه حضرت عيسي(ع) به پيروانش مي‏فرمايد:«ايمان به عيسي جز به كسي كه بعد از عيسي خواهد آمد كامل نمي‏شود»، و در ديگر جاهاي بسياري به سرور پيامبران و رسولان، حضرت محمد(ص) اشاره فرموده‏اند.

تحريفات اناجيل مدتي پس از وفات حواريين (پيروان حضرت مسيح(ع)) آغاز شد. تحريفاتي كه ناشي از تأويلات متون كتاب مقدس و احكامي بود كه خود وضع مي‏كردند.15

نويسنده كتاب الإعلام بما في دين النصاري من الفساد و الأوهام چنين مي‏نويسد:
اي عاقل! بدان كه نصارا ... چيزهايي را كه نسبت به خدا محال است قبول مي‏كنند و ضروريات دين را منكر مي‏شوند، احكامشان خرافاتي بيش نيست. گاهي اوقات ادعاهايشان را به خوابهايي كه ديده و خرافاتي كه شنيده‏اند مستند مي‏كنند و گاهي افراد بي‏خبر را مورد تحكّم قرار مي‏دهند. بدون اينكه براي انجام كارهاي خود از تورات و انجيل دليلي داشته باشند، به آن دو رجوع كرده و معاني متون را به نفع خويش تأويل مي‏كنند. هنگامي كه حوادث ناگواري به آنها روي مي‏آورد از روي هواي نفس براي آنها دلايلي مي‏چينند، حلال خدا را حرام و حرام خدا را حلال مي‏كنند.«إفتراء علي اللَّه قد ضلّوا و ما كانوا مهتدين»16 و براي تأثيرگذاري بر عامه مردم بي‏سوادي كه از كتاب مقدس چيزي نمي‏دانند لطائف الحيلي به كار مي‏برند كه برخي از آنها در اندلس مشهور است. براي مثال مي‏گويند: دست خداوند ـ مسيح ـ در يك روز از سال از پشت پرده‏هاي غيبت ظاهر مي‏شود و صليب را بين آسمان و زمين در دست مي‏گيرد.17

از آنچه گفته شد نتيجه مي‏گيريم كه:
تحريف كتاب مقدس امري است حقيقي و ادعاي اهل كتاب دروغي بيش نيست. آيا هنوز مسيحيان بنيادگرا بر عصمت حرف به حرف كتاب مقدس معتقدند. اين عصمت فقط و فقط در كتاب قرآن ثابت مي‏شود، قرآني كه خداوند خود محافظت از آن را تا روز قيامت به عهده گرفته است.
دليل دوم: پذيرش كتاب توسط مردم: يكي از دلايل عصمت كتاب وحياني از خطا و اشتباه اين است كه از طرف تمام انسانها مورد پذيرش واقع شده و اختلافي بين ايشان نباشد؛ چرا كه اين اختلاف منجر به تعارض در متن كتاب شده و در نتيجه، گروهي آن را تصديق و برخي آن را تكذيب مي‏كنند، در اين صورت ديگر عصمتي در كار نخواهد بود.

امام ابن حزم معتقد است آنچه كه در دستان يهود است نمي‏تواند يك كتاب وحياني باشد؛ چرا كه در آن تعارضهاي زيادي مشاهده مي‏شود. در حالي كه در وحي خداوند تعارضي وجود ندارد. وي مي‏گويد:
توراتي كه در دست سامريه وجود دارد چيزي غير از توراتي است كه نزد يهود است، سامريه گمان مي‏كند كتابي كه پيش آنهاست همان است كه از طرف خداوند نازل شده است و نيز به تحريف تورات يهود يقين دارند. يهود نيز توراتي را كه نزد سامريه است، تحريف شده مي‏دانند.18

دكتر عبدالله بركات در اين رابطه مي‏نويسد:
هر دو اشتباه مي‏كنند. آپوكريفا ـ اسفار دروغين و تحريف شده ـ نزد يهود و نصارا و تصميماتي كه درباره آنها گرفته شده است چيزي جز دليل عدم صحت آنها نيست. گروهي حكم به تقدس آن داده و برخي تقدس آن را انكار كرده‏اند.

اين دليل تنها براي قرآن كريم ثابت شده است. قرآني كه معجزه رسول و حفظ شده از طرف خداوند بزرگ مرتبه است. قرآني كه مخالفانش را در آوردن يك سوره كوچك آن به تحدي خوانده است. قرآني كه اولين سوره آن«فاتحه» و آخرين آن«ناس» است. اينگونه است كه اصحاب عادل از زمان رسول الله(ص) تا امروز بر صدق قرآن كريم توافق كرده‏اند و ان‏شاءالله تا روز قيامت اينگونه خواهد بود. اين يك قاعده كلي است كه هر كتابي كه مردم در زمان ابلاغ آن توسط رسول، برسر آن توافق نكرده و آن را نپذيرفته‏اند بعد از آن ديگر مورد اتفاق و اجماع همه نخواهد شد. سندي بر عدم وحيانيت قرآن كريم وجود ندارد.19

علاوه بر آن به عنوان مثال امروزه انجيلهاي مختلفي را در دست اهل كتاب مشاهده مي‏كنيم: انجيل روم كاتوليك، انجيل سكوفليد مقدس، انجيل ملك جيمس و اناجيل ديگري كه اصلاح شده انجيل سكوفيلد هستند كه هشتاد تن از علماي مسيحي آن را به رشته تحرير درآورده‏اند و ديگر اناجيل معتبري كه نزد آنها يافت مي‏شود. حال كداميك از اين انجيلها را مي‏توان كلام خدا دانست كه از خطا و اشتباه به دور است؟
علامه احمد ديدات در يكي از مناظراتش با«استانلي شوبيرج» ـ كه يكي از كشيشهاي معروف سوئدي است ـ اين مسئله را به روشني بيان كرده است، موضوع اين مناظره اين سؤال بود كه آيا انجيل كلام خداست؟

شيخ ديدات مي‏گويد:
آن هنگام كه در مورد موضوعي در زمينه علم حقوق و يا زمين‏شناسي به وسيله مطالعات و بررسيهاي علمي به نتيجه‏اي مي‏رسيم اولين كاري كه مي‏كنيم اين است كه صحت مقدمات موضوع بحثمان را آزمايش مي‏كنيم و همچنين نظريات ديگران در مورد هر آنچه كه ما را به هدف مي‏رساند و اعتماد به آنها مي‏رود را مورد بررسي و مطالعه قرار مي‏دهيم.
هم‏اكنون كه در مورد موضوع مهمي چون انجيل صحبت مي‏كنيم بايد عرض كنم كه نسخه‏هاي مختلفي از انجيل را به همراه خود آورده‏ام (علامه پنج جلد از نسخه‏هاي مختلف انجيل را كه در دستانش است نشان مي‏دهد و سپس با صداي بلند مي‏گويد): درباره كدام‏يك از اين انجيلها بحث كنيم؟
عامه مردم معتقدند كه يك انجيل وجود دارد. اما با چشمان خودتان ببينيد و با دستانتان لمس كنيد كه بيش از يك انجيل موجود است. اين انجيل را ببينيد، اين انجيل روم كاتوليك است. برادر (استانلي)! آيا اين انجيل را به عنوان كلام حقيقي خداوند مي‏پذيري. اين نكته اول.

اما نكته دوم: يكي از انجيلهاي ديگري كه با خود دارم، انجيل سكوفيلد مقدس است. علامت سكوفيلد مقدس آن است كه هشتاد تن از علماي مسيحي آن را تقرير و تصحيح كرده‏اند. وقتي كه از انجيل صحبت مي‏كنيم، از شما مي‏پرسم از اين انجيل صحبت مي‏كنيم (يكي از انجيلها را بلند مي‏كند) انجيل روم كاتوليك؟ يا از اين انجيل پروتستان يا از ملك جيمس يا از انجيلي صحبت مي‏كنيم كه اصلاح شده انجيل ملك جيمس است؟

سپس علامه ديدات نكته سوم را بيان مي‏كند. وي مي‏گويد:
اما نكته سوم: دو نسخه از انجيل را با خود آورده‏ام كه در نام، شكل و نوع جلد متحدالشكل هستند. نام هر دو نسخه«نوع اصلاح شده انجيل»20 است. ولي محتواي هر يك از دو نسخه در مسائل مهم و بديهي با ديگري كاملاً متفاوت است. كدام يك از اين دو كلام خداست. دوست دارم به من بگوييد: من نسخه اصلاح شده انجيل را مي‏پذيرم. يا بگوييد: من نسخه ملك جيمس را مي‏پذيرم، يا بگوييد من نسخه روم كاتوليك را مي‏پذيرم. دوست دارم بدانم كدام‏يك را قبول داريد تا بتوانيم در مورد آن بحث كنيم. مطالب اين انجيلها با هم متفاوتند، به خدا قسم آنها محتواي واحدي ندارند.21

بعد از اينكه مقداري از اين مناظره را آورديم، حال مي‏پرسيم: آيا واقعاً انجيل كلام خداست؟

مي‏گويم: اگر پروتستان معتقد به عصمت انجيل ملك جيمس از خطا و اشتباه هستند پس به چه دليل بنيادگرايان، سكوفيلد را ـ كه اصلاح شده انجيل ملك جيمس است ـ نوشتند و انجيل ديگري از درون انجيل ملك جيمس درآوردند و نام آن را انجيل سكوفيلد مقدس ناميدند.
آيا اصلاح كلام خداوند توسط بشر امري عقلاني است؟. اين كلام بشر است كه جاي اصلاح دارد. اگر انجيل ملك جيمس كلام خداوند است، ديگر اصلاح آن چه معنايي مي‏تواند داشته باشد.

از آنچه كه گفتيم نتيجه مي‏گيريم كه:
كتاب مقدسي كه در دست اهل كتاب است مورد پذيش همه آنان نيست. بلكه اختلافات زيادي در پذيرش آن وجود دارد. پس چگونه معتقد به عصمت كتاب مقدس هستند.
دليل سوم: وجود عوامل حفظ كتاب: اگر كتابي از خطا و اشتباه به دور باشد ناگزير بايد عوامل حفظ يك كتاب را دارا باشد.
1. قطعي الصدور باشد؛
2. قطعي الدلاله باشد.

و اين دو عامل در كتاب مقدس وجود ندارد. سموئيل مي‏گويد:
حتي يكي از علما و بزرگان يهود معتقد به وحياني بودن توراتشان و نازل شدن آن بر حضرت موسي(ع) نيستند، به اين دليل كه حضرت موسي(ع) تورات را در ميان بني‏اسراييل گسترش نداد بلكه آن را از دستبرد آنها در امان نگه داشت. او تورات را در ميان خويشاوندان خويش گستراند، حضرت موسي(ع) فقط يك سوره از تورات را براي بني‏اسراييل تلاوت كرد. در نتيجه بسياري از كساني كه تورات را با خود داشتند در روز فتح بيت‏المقدس توسط بخت‏النصر كشته شدند.22

به همين خاطر سندهاي اناجيل اربعه صحيح و معتبر نيست. اين چيزي است كه لوقا در ابتداي انجيلش به آن تصريح كرده است:
از آنجايي كه كنترل كنندگان و خادمان كلام ما به ما رسانيده‏اند افراد بسياري تلاش كرده‏اند تا آن اموري را كه نزد ما به يقين رسيده است، تأليف و تصحيح كنند، من نيز اين‏چنين مصلحت ديدم كه همه را از ابتدا به ترتيب و با دقت براي تو اي تيوفلس عزيز بنويسم تا صحت كلامي را كه تعليم يافته‏اي دريابي.23

در حقيقت آنچه كه واضح و معلوم است، اختلاف نسخه‏هاي چاپي متعدد كتاب مقدس است. هر نسخه جديدي از كتاب مقدس كه چاپ مي‏شود داراي انواع تغييرات و تبديلات است و نيز اضافاتي به متون آن كه نشان دهنده تحريف كتاب و عدم حفظ آن از دستبرد در متون به‏شمار مي‏رود.
در نتيجه هر كتابي كه عوامل حفظ (صدور و متن) در آن رعايت نشده باشد نمي‏تواند معصوم از خطا و اشتباه باشد، و كتاب مقدس نيز اينگونه است. پس چگونه آن را كتابي به‏دور از خطا و اشتباه مي‏دانند.

دليل چهارم: وجود شروط نقل و تواتر: يكي از دلايل صحت سند وجود شروط نقل و تواتر است كه عبارتند از عدالت راويان و خوش حافظه بودن آنها.
1. شروط نقل (عدالت و خوش حافظه بودن): يكي از دلايل صحت سند وجود شروط نقل و تواتر، يعني عدالت و خوش حافظگي است. وقتي به متون كتاب‏مقدس مراجعه مي‏كنيم به عدم وجود اين دو شرط در آن پي مي‏بريم. جمله‏اي در انجيل متّي از زبان مسيح(ع) آمده است كه حرف ما را تأييد مي‏كند:
ايشان را به خود واگذاريد، كورها راهنماي كورانند و هرگاه شخص نابينايي كوري را راهنما شود هر دو در چاه افتند.24
در جايي ديگر از انجيل متّي آنها را مورد سرزنش و نكوهش قرار داده و آنها را اينچنين وصف مي‏كند:
واي بر شما اي كاتبان و فريسيان رياكار كه درهاي ملكوت آسمان را بر روي مردم مي‏بنديد؛ چرا كه خود در آن داخل نمي‏شويد و مانع دخول واردشوندگان مي‏شويد. واي بر شما اي كاتبان و فرسيان رياكار؛ زيرا خانه‏هاي بيوه زنان را مي‏بلعيد و از روي ريا نماز را طولاني مي‏كنيد به همين جهت عذابي شديدتر خواهيد شد. واي بر شما اي كاتبان و فريسيان رياكار؛ زيرا خشكيها و درياها را مي‏گرديد تا مريدي پيدا كنيد و چون پيدا شد او را دو مرتبه پست‏تر از خود سپر جهنم مي‏سازيد.25

و با نبودن اين دو شرط عصمت كتاب نيز منتفي مي‏شود.
2. شروط تواتر: امام ابوعمروعثمان بن عبدالرحمن شرزوري معروف به ابن صلاح خبر متواتر را اين‏چنين تعريف مي‏كند:
خبر متواتر عبارت است از خبري كه از كسي نقل مي‏شود در حالي كه علم به صدق آن مي‏رود و تمام راويان آن هم بايد از اول تا آخر آن خبر وجود داشته باشند.26

امام سيوطي مي‏گويد:
خبري است كه علم به صدق آن مي‏رود و تباني بر كذب راويان ممكن نباشد از اول سند تا آخر آن.27
خبر متواتر دو قسم است: خبر متواتر لفظي و خبر متواتر معنوي، كه در اولي عين الفاظ در آنها آمده باشد و در دومي ديگر الفاظ يكي نيستند بلكه قدر مشترك در همه روايات ذكر شده است.28

خبر متواتر در صورتي مفيد علم است كه داراي شروط زير باشد:
1. كثرت راويان؛
2. محال بودن تباني راويان بر كذب؛
3. وجود سلسله سند راويان از ابتدا تا انتها؛
4. استناد راويان به مشاهده و يا سماع ؛
5. افاده علم و يقين براي شنونده.29
از ميان كتابهاي وحياني فقط در قرآن كريم اينچنين خبر متواتري وجود دارد و كتابهايي كه دستخوش تحريف و يا تغيير شده‏اند شرايط فوق را ندارند. ابن‏حزم مي‏گويد:
اينچنين خبر متواتري اختصاص به مسلمانان دارد و در ساير ملل و نحل ديگر ديده نمي‏شود... يهود و نصارا چنين چيزي ندارند؛ چرا كه بدون خبر متواتر هم قطع و يقين پيدا مي‏كنند... هيچ‏كدام از راويان آنها به حضرت عيسي(ع) نمي‏رسد.30

امكان اتصاف كتاب مقدسي كه هم‏اكنون در دست يهود و نصارا است به عصمت به دو دليل وجود ندارد:
1. نبود تواتر لفظي آن؛
2. وجود نداشتن شروط تواتر در آن.
پس كتاب مقدس مفيد علم نيست. صاحب اعلام مي‏گويد:
با فرض پذيرش عصمت، مي‏گوييم كتاب شما قابل تحريف و تغيير است؛ چرا كه در آن شروط متواتر لحاظ نشده است. شما چهار انجيل داريد: متّي، مرقس، لوقا و يوحنا. هر كدام از اين اناجيل به خاطر اينكه خبر واحدي هستند نمي‏توانند مفيد علم و يقين باشند، با اين وجود اگر همه آنها خبر واحدي را نقل كنند، اين نيز مفيد يقين نخواهد بود. تنها، خبري علم و يقين مي‏آورد كه حقيقتاً متواتر باشد و راويان آن تباني بر كذب نداشته باشند.31
پس به دليل عدم وجود عوامل حفظ، اعم از حفظ در اسناد يا در متون، عدم عدالت راويان و عدم خوش حافظه بودن آنان و نبود شروط متواتر در كتاب مقدس نمي‏توان آن را متصف به عصمت از خطا و اشتباه دانست. تنها قرآن كريم است كه داراي اين شروط است.
بر فرض وجود دلايل صحت سند، اين به معناي صحت متن نيست، پس بايد دلايل صحت متن را نيز بررسي كرد.

ادامه دارد...